Kaçak Akım Rölesi Nedir? ve Nasıl Bağlanır?

Kaçak akım rölesi elektrik tesisatında hayati bir önem taşımaktadır. Buna rağmen pek çok elektrik tesisatçısı veya ev sahibi bu röleyi kullanmak istememektedir. Bunun sebebi tesisatçılar için bağlantıyı bilmemek veya kaçak akım rölesinin sürekli atması gösterilebilir. Ev sahipleri ise rölenin sürekli atmasından dolayı rahatsız olmakta ve sorun çözülemeyince kaçak akım rölesi bağlantısı sökülmektedir.

Söküp atmak kolay olabilir. Fakat elektik tesisatında meydana gelen kaçak akımdan korunmanın tek yolu kaçak akım koruma rölesi dir. Bu yazım da kaçak akım rölesi, bağlantısı ve yaşanan problemlerinden bahsedeceğim.

Kaçak akım rölesi ile direk bağlantısı olan bir kaç konuyu başlıklar halinde tanımlayarak konuyu anlatmaya başlayalım.

Kaçak Akım Nedir?

Elektrik enerjisi ile çalışan tüm aletlerin çalışma esnasında meydana getirdiği atık akım vardır. Bu atık akım, kaçak akım olarak ifade edilir. Normal şartlarda bu kaçak akımın  toprak hattı ile tesisattan uzaklaştırılması gerekir. Çünkü yapılan testler sonucunda 30mA  üzeri kaçak akım insan sağlığını tehdit etmektedir. Ayrıca kaçak akım yangın gibi felaketlere yol açıp maddi zararlar verebilir.

Topraklama Nedir?

Topraklama işlemini kısaca açıklayacak olursam, cihazlarda oluşabilecek her hangi bir elektrik kaçağına karşı insanları ve cihazları korumak için direnci az olan toprağa, oluşan kaçak akımın aktarılması işlemine topraklama denilmektedir.

Kaçak Akım Rölesi Nedir?

Kaçak akım, toprak hattı direncinin yüksek olması yada toprak hattına bağlı kablonun başka bir yer ile temas etmesinden dolayı elektrik tesisatından uzaklaştırılamaz. Böyle durumlarda kaçak akım insan hayatı için tehdit oluşturmaya başlar. Oluşan kaçağın 30 mA üzerine çıkması ise geri dönüşü olmayan sorunlara neden olabilir.

İşte kaçak akım rölesi, tesisattaki kaçak akımın herhangi bir problemden dolayı toprak hattı ile boşaltılamadığı durumlarda ana bağlantıyı keserek olası felaketleri engelleyen sigorta tipi röledir.

Dünya standartlarına göre kaçak akım röleleri 30 mA ve 300 mA olarak üretilir. Yani eğer kaçak akım rölesi 30 mA ise faz ve nötr arasındaki akım farkı 30 mA değerini aştığında röle atacaktır. Bu standartların uygulanmasının tek sebebi insan sağlığını korumaktır. Çünkü kaçak akım belirli bir değere ulaştığında insanları sakatlayabilir yada öldürebilir. Aşağıdaki tablo bu durumu açıklamaktadır.

Kaçak Akım Rölesi Nasıl Çalışır?

Kaçak akım rölesi çalışma prensibi şu şekilde tanımlanır. Faz ve nötr arasındaki farkı hesaplayan ölçüm transformatörü yardımıyla faz hattından geçen akım miktarı ile nötr hattından geçen akım miktarı arasındaki fark hesaplanır. Bu fark rölenin koruma amper değerini aştığında röle içindeki sigortayı attırarak elektrik bağlantısını keser.

Tek ve üç fazlı kaçak akım rölesi ve bağlantı şeması

30 mA: Elektrik tesisatındaki kaçak akım 30mA üzerinde ise elektrik akımına yakalanmış bir kişi  sakat kalabilir. Hatta elektrik akımından uzun süre kurtulamaz ise ölme olasılığı oldukça yüksektir.
300 mA: Yukarıyı okuduktan sonra 300 mA’lik bir kaçak akım koruma rölesine ne ihtiyaç var ki diyorsanız bu rölenin amacı kesinlikle insan sağlığını koruma ile alakalı değildir. Bu rölenin üretilme sebebi ise maddi zararları engellemektir. Bu röle binalarda merdiven boşluğu ve asansör devrelerine bağlanmaktadır. Fabrikalarda ise ana şebekeden gelen elektriğe bağlanmaktadır.
Eğer bir binada elektrik tesisatından ötürü yangın çıkmış ise bunun sebebi ya kaçak akım rölesi olmamasıdır yada röle arızalıdır. Eğer evinizi yada dükkanınızı elektrik kaçağı yangınından korumak istiyorsanız kaçak akım rölesi bulundurmalısınız.

Kaçak Akım Rölesi Nasıl Bağlanır

Elektrik tesisatında, kaçak akım rölesi bağlanırken iki şeye dikkat edilmelidir.

300 mA KAR Bağlantısı

 Eğer tesisatın elektrik kaynağı trifaz (3 fazlı) ise buna uygun olan trifaz kaçak akım rölesi kullanılmalıdır. Eğer bir dükkan veya asansör gibi bir tesisata çekilecekse kaçak akım rölesi trifaze olarak takılır. Bu rölede 4’ü giriş 4’ü çıkış olmak üzere toplam 8 bağlantı noktası bulunur. Burada N ile ifade edilen noktalar nötr giriş ve çıkışlarıdır. 1 3 5 ile ifade edilen bağlantı noktaları ise ana elektrik şebekesinin bağlandığı noktadır. 2 4 6 ise elektrik tesisatına bağlanan çıkış noktalarıdır.

kacak-akim-rolesi-baglantısı-300ma

30 mA KAR Bağlantısı

Eğer tesisatın elektrik kaynağı monafaze (tek fazlı) ise kullanılması gereken kaçak akım rölesi monafaze olmalıdır. Bu rölede ise 4 bağlantı noktası vardır. Bunlardan 2 si giriş 2 si çıkış dır. Burada da N ile ifade edilen bağlantı nötr giriş ve çıkışlarıdır. 1 ile ifade edilen bağlantı noktası fazın girişini 2 ise fazın çıkışını yani tesisata bağlanan noktayı gösterir.

kacak-akim-rolesi-baglantısı-30ma

burada kaçak akım rölesini anlatmayı sonlandırıp yaşanan problemler ve çözümleri üzerine duracağım. Ama bu adımı geçmeden önce sizlere kaçak akım rölesi ile ilgili elektrik mühendisliği odasının hazırladığı kaynak dosyayı paylaşmak istiyorum.

Kaçak Akım Rölesi Neden Atar?

Ben bu yazıyı okuyan pek çok insanın bu sebepten ötürü bu yazıyı okuyacağını sanıyorum. O zaman bu bölüm önemli olduğuna göre güzel bir açıklama yapayım. Bu röle %99,9 iki ihtimalle atar. Bunlar;
1.Elektrik tesisatında oluşmuş bir kaçak olabilir. Bu *duruma göre sizin daireniz de veya bina içinde başka bir dairede olabilir.
* Notu: Eğer röle daire içinde ise muhtemelen sorun sizin evdedir. Eğer röle apartman girişin de ise bu sorun başka daireden de kaynaklanıyor olabilir.
2.Kaçak akım rölesi arıza yapmış olabilir. Bu durum da röle değiştirilmelidir. Rölenin bozulma sebebi ise genellikle yüksek akımdır. Rölenin etiketi üzerinde dayanım akımı yazmaktadır. Bu akımı aştığından ötürü bozulmuş olabilir.
Bir başka sebebi ise oluşan kaçak sırasında kaçak akımın yüksek olmasından dolayı faz-nötr arasındaki kaçağı kontrol eden sistemin arıza yapmış olması olabilir.

Eğer Kaçak Akım Rölesi Sürekli Atıyor İse

1. İlk olarak sakin olmalısınız. Çünkü muhtemelen bir kaçak var. Bir cihazınız veya kendiniz bir zarar görmüş olabilirsiniz. Neyse ki kaçak akım rölesi var ve çalışır durumda olduğu için verilmiş sadakanız varmış. 🙂
2. En son elektrikle çalışan neyi kullanmış iseniz onu kapatın. Eğer piriz’e bir cihaz bağlamış iseniz onu pirizden çekin ve kaçak akım rölesini kaldırın.
3. Eğer sorun hala çözülmemiş ise pirizler de takılı ne kadar cihaz varsa hepsinin fişini çekin ve kaçak akım rölesini tekrar kaldırın.

Dikkat!
Eğer bu denemeler sonucunda hata düzelmiyor ise bir elektrik tesisatçısının görmesi iyi olacaktır. Çünkü bu durumda arıza elektriksel bir sorundur. Bu sorunlardan aklıma gelenler şunlar; Piriz arızası,lamba arızası, kablosal kısa devre,bina topraklama arızası,röle arızası olma ihtimalleri ön plana çıkmaktadır.

Kaçak Akım Rölesi Sürekli Atıyor ise Yapılmaması Gerekenler

1. Böyle durumda kaçak var demektir. Kolay ve sorunu çözmeyip görmezden gelen işlemler yapmayı aklınıza bile getirmeyin.
2. Röleyi iptal etmeye kalkmayın ve böyle bir şey yapmanızı önerenlere kulak asmayın.
3. Yukarıdaki diğer 3 adımı uygulamadan elektrik tesisatçısı çağırmayın çünkü paranız boşa gidebilir.

Son Olarak: Özellikle forum sitelerinde olmak üzere insanlar kaçak akım rölesinde belirli markaları överler ve diğerlerini es geçerler. Ama bence görevini yerine getiren her röle iş görür. Tabi ki kaliteli olursa daha uzun süre kullanabilme olasılığınız artar. Eğer kaçak akım rölesi faz-nötr arasındaki akımsal farkı ölçebiliyor ise iş görür demektir. Ben de sizlere tavsiye olarak siemens, merlin gerin,schneider electric gibi dünyaca ünlü markaların ürünlerini önerebilirim. Hem kalite hem de arıza durumunda yeni ürün temininde rahat edeceksinizdir.

Eğer sizinde elektrik tesisatında bir kaçak akım rölesi arızası var ise benden yardım isteyebilirsiniz. Elimden gelen yardımı yapacağıma inanabilirsiniz. Yardıma en kısa sürede cevap verebilmem için yorum kısmından yardım isteyebilirsiniz. İletişim sayfasından da yardım isteyebilirsiniz fakat buradan cevap gecikebiliyor. Bu yüzden iletişim sayfasından bile ulaşsanız en azından yorum yazarsanız mesaj yolladığınızı daha çabuk fark edebilirim. Her türlü konuda bilgi ve yardım etmeye çalışacağım.

Comments (211)

  1. Hakan Aralık 5, 2012
    • sadık bozkurt Aralık 10, 2012
      • seniha Ağustos 28, 2015
        • faruk Kasım 12, 2015
        • Mucahit karadasli Kasım 24, 2016
      • Enes Nisan 20, 2016
    • gökmen Ekim 23, 2013
      • Sadık Bozkurt Ekim 24, 2013
        • İsmail Haziran 18, 2016
      • faruk Kasım 12, 2015
  2. Hakan Aralık 17, 2012
    • sadık bozkurt Aralık 24, 2012
      • Mehmet Aralık 10, 2016
  3. Anonymous Mart 18, 2013
    • ibrahim Ağustos 3, 2015
  4. Anonymous Mart 31, 2013
    • sadık bozkurt Nisan 1, 2013
      • sadık Şubat 2, 2014
    • Anonymous Nisan 2, 2013
      • emre Ekim 30, 2013
      • usta Kasım 20, 2014
      • Aytaç elektrik Kasım 2, 2016
    • sadık bozkurt Nisan 3, 2013
    • Ali Kasım 12, 2013
  5. Firat Ağustos 9, 2013
    • Sadık Bozkurt Ağustos 9, 2013
      • Lando Busanco Mart 7, 2015
  6. Firat Ağustos 9, 2013
    • Sadık Bozkurt Ağustos 9, 2013
  7. Firat Ağustos 9, 2013
    • Sadık Bozkurt Ağustos 11, 2013
      • Firat Ağustos 15, 2013
        • POLAT Kasım 19, 2014
  8. Firat Ağustos 16, 2013
    • Sadık Bozkurt Ağustos 16, 2013
  9. Firat Ağustos 16, 2013
  10. Sadık Bozkurt Ağustos 19, 2013
  11. emre Ağustos 31, 2013
    • Sadık Bozkurt Eylül 1, 2013
  12. osman Eylül 4, 2013
    • Sadık Bozkurt Eylül 5, 2013
  13. ahmet kınay Eylül 9, 2013
    • Sadık Bozkurt Eylül 9, 2013
      • ahmet kınay Eylül 10, 2013
        • Sadık Bozkurt Eylül 11, 2013
  14. ahmet aydın Eylül 11, 2013
    • Sadık Bozkurt Eylül 11, 2013
  15. gürkan Eylül 25, 2013
    • Sadık Bozkurt Eylül 25, 2013
  16. mehmet ersoy Eylül 28, 2013
    • Sadık Bozkurt Eylül 30, 2013
  17. Ali Rıza İZGİ Ekim 6, 2013
    • Sadık Bozkurt Ekim 6, 2013
      • Ali Rıza İZGİ Ekim 7, 2013
        • Sadık Bozkurt Ekim 8, 2013
  18. Arif Ekim 9, 2013
  19. ömer Ekim 12, 2013
    • Sadık Bozkurt Ekim 12, 2013
      • ömer Ekim 20, 2013
        • Sadık Bozkurt Ekim 21, 2013
          • ömer Ekim 22, 2013
  20. adnan Kasım 11, 2013
    • Sadık Bozkurt Kasım 11, 2013
  21. yasin Kasım 13, 2013
  22. M.Erhan GÖKULU Aralık 13, 2013
    • Sadık Bozkurt Aralık 13, 2013
  23. M.Erhan GÖKULU Aralık 13, 2013
    • Sadık Bozkurt Aralık 13, 2013
  24. Hakan K. Aralık 13, 2013
  25. Sadık Bozkurt Aralık 13, 2013
  26. M.Erhan GÖKULU Aralık 14, 2013
    • Sadık Bozkurt Aralık 14, 2013
  27. ali Aralık 26, 2013
    • Sadık Bozkurt Aralık 26, 2013
  28. Mehmet Ali Akıncıer Ocak 28, 2014
    • Sadık Bozkurt Ocak 28, 2014
  29. Mehmet Ali Akıncıer Ocak 31, 2014
    • Sadık Bozkurt Şubat 2, 2014
  30. Mehmet Ali Akıncıer Şubat 2, 2014
    • Sadık Bozkurt Şubat 3, 2014
  31. ugur yilmaz Şubat 5, 2014
    • Sadık Bozkurt Şubat 6, 2014
  32. mehmet Mart 2, 2014
    • Sadık Bozkurt Mart 2, 2014
  33. mehmet Mart 7, 2014
    • Sadık Bozkurt Mart 8, 2014
  34. necati Mart 9, 2014
    • Sadık Bozkurt Mart 10, 2014
  35. ALİ Mart 10, 2014
    • Sadık Bozkurt Mart 10, 2014
  36. mustafa efe Mart 24, 2014
    • Sadık Bozkurt Mart 24, 2014
  37. mustafa efe Mart 25, 2014
  38. mustafa efe Mart 25, 2014
    • Sadık Bozkurt Mart 26, 2014
  39. mehmet ali Mart 25, 2014
  40. mert Mart 26, 2014
  41. fatihtan Haziran 7, 2014
  42. Mutlu Haziran 12, 2014
  43. Burak Mızrak Temmuz 17, 2014
    • Sadık Bozkurt Temmuz 18, 2014
  44. YUSUF Temmuz 29, 2014
  45. muzaffer Ağustos 1, 2014
  46. Mustafa Ağustos 7, 2014
    • Sadık Bozkurt Ağustos 26, 2014
  47. cagAn keles Ağustos 26, 2014
    • Sadık Bozkurt Ağustos 26, 2014
      • Çıldıracam Haziran 5, 2016
  48. Ali Rıza Eylül 2, 2014
  49. mehmet çetin Eylül 4, 2014
    • Sadık Bozkurt Eylül 8, 2014
  50. egemen aydın Eylül 20, 2014
  51. Ozan BOZKUR Eylül 23, 2014
  52. Kerem Eylül 23, 2014
  53. Sinem Eylül 25, 2014
  54. Erdal Başocak Eylül 25, 2014
    • osman kuluer Aralık 5, 2014
    • faruk Kasım 12, 2015
  55. Ercan Çelik Ekim 6, 2014
  56. Ercan Çelik Ekim 7, 2014
  57. şenol Ekim 12, 2014
  58. fatma Ekim 13, 2014
  59. Gökhan Ekim 13, 2014
  60. tolgahan akkuş Kasım 2, 2014
  61. murat kara Kasım 4, 2014
  62. emrah Kasım 4, 2014
  63. Gonul Hasse Kasım 6, 2014
    • turgut Kasım 18, 2014
    • enver Kasım 21, 2014
  64. EROL BEY Kasım 19, 2014
  65. Ayse coskun Kasım 27, 2014
  66. yusuf gerdaz Kasım 27, 2014
  67. yakup acar Kasım 29, 2014
  68. mustafa önal Aralık 3, 2014
  69. orhun gören Aralık 12, 2014
  70. Ulaş Aralık 15, 2014
  71. Emrullah Aralık 20, 2014
  72. caner Aralık 25, 2014
  73. emrah çatak Aralık 29, 2014
  74. Sezai Aralık 30, 2014
  75. necati Ocak 12, 2015
  76. samet Ocak 13, 2015
  77. mete Ocak 14, 2015
  78. turan Ocak 15, 2015
  79. Ahmet Paytuncu Ocak 25, 2015
  80. Mustafa Şubat 18, 2015
  81. ZAFER Şubat 20, 2015
  82. zafer Şubat 20, 2015
  83. mustafa yiğit Şubat 22, 2015
  84. by Ceryancı Mart 5, 2015
  85. Gültekin kesici Mart 6, 2015
  86. zafer Mart 11, 2015
  87. Celal Mart 15, 2015
  88. ilker Mart 28, 2015
  89. ömer ekinci Mayıs 3, 2015
  90. Volkan Mayıs 23, 2015
    • Fatih Ağustos 22, 2015
  91. mesut Ağustos 19, 2015
  92. Gûray Eylül 26, 2015
  93. Hakan Akbayar Ekim 5, 2015
  94. Mehmet Ali Akıncıer Ekim 15, 2015
  95. Mehmet Ali Akıncıer Ekim 15, 2015
  96. Mehmet Ali Akıncıer Ekim 15, 2015
    • Barış Ekim 30, 2015
  97. adem bayır Ekim 24, 2015
  98. metin Ekim 30, 2015
  99. faruk Kasım 12, 2015
  100. İlhan Şayan Aralık 8, 2015
  101. İMRDMR Ocak 13, 2016
  102. Ramazan ÖZÇELİK Ocak 18, 2016
  103. Abdulbari Şubat 16, 2016
  104. Mesut Batur Mart 17, 2016
  105. adil kandir Mart 20, 2016
  106. abdullah bozacı Mart 30, 2016
  107. FEZA Nisan 30, 2016
  108. Sabri Ağustos 9, 2016
    • Mehmet Kasım 29, 2016
  109. Kenan Ercan Ağustos 10, 2016
  110. gürcan öztürk Ağustos 16, 2016
    • Sadık Bozkurt Ağustos 26, 2016
  111. Ahmet Ünalan Eylül 24, 2016
  112. Alp Ekim 5, 2016
    • Sadık Bozkurt Nisan 16, 2017
  113. Serdar Kasım 22, 2016
  114. Mehmet Kasım 29, 2016
  115. Vedat Ocak 8, 2017
  116. Bedri Ocak 14, 2017
  117. döne Mart 13, 2017
    • Regaip Aralık 1, 2017
  118. murat Nisan 26, 2017
    • Sadık Bozkurt Mayıs 1, 2017
  119. Fikret Mayıs 6, 2017
    • Sadık Bozkurt Mayıs 14, 2017
  120. Hüseyin Mayıs 12, 2017
  121. Sevgi Aral Haziran 9, 2017
  122. murat Haziran 10, 2017
  123. saban resimci Haziran 20, 2017
  124. Alin Ağustos 2, 2017
  125. Ali Ağustos 17, 2017
  126. Hicks Ağustos 18, 2017
  127. Gizem Kasım 5, 2017
  128. Mutlu kemal Kasım 15, 2017
  129. ferid Kasım 29, 2017
  130. Regaip Aralık 1, 2017
  131. Yener Aralık 28, 2017
    • Sadık Bozkurt Ocak 1, 2018
  132. ÖĞRETMEN Ocak 9, 2019
  133. Derviş Gültekin Nisan 10, 2019
    • Sadık Bozkurt Nisan 12, 2019
  134. Tayfun Demiray Nisan 28, 2019
  135. Sadık Bozkurt Nisan 30, 2019

Leave a Reply